Detoks Diyetleri Hakkında Bilmek İstedikleriniz

Diyetisyen Seda Bahtiyar Tatay
Beslenme ve Diyet Uzmanı  

  Öz Geçmişi

     Detoks diyeti bedeni ve ruhu arındırıcı diyet metotlarından birisidir. Kıştan bahara geçerken doğanın kendini yenilemesi nasıl doğanın kanunu ise insan metabolizması için de aynı durum geçerlidir. Bu geçiş döneminde havalar ısındıkça vücudumuzdaki toksinlerden arınmaya olan ihtiyacımız daha da artar. Detoks diyetler genelde yılda 1-2 kez genel sağlığı destekleyici ve hastalıklara karşı koruyucu olarak uygulanabilir. Hastalık durumunda detoks diyetler doktorunuz veya diyetisyeniniz tarafından daha sıklıkla önerilebilir. Detoks diyetle farklı organ sistemleri toksinlerden arındırmak hedeflenir. Bu organlar ve sistemler içinde cilt, karaciğer, böbrekler, bağırsaklar ve lenf sistemi önde gelir. Genelde ilk başlangıcın bağırsaklardan yapılması önerilir. Bunun nedeni ise, önce karaciğerden başlandığı takdirde depolanmış toksinler karaciğer temizlendikten sonra sağlıksız çalışan bağırsaklar yüzünden tüm vücutta diğer doku ve organlara yayılma riskini göstermesidir. Örneğin, cilt sorunları yaşayan bir kişiye önce karaciğeri, bağırsakları ve deriyi hedefleyen bir detoks diyet programı önerilebilir. Detoks diyet programlarının sonuçları hedeflenen bölgeye göre değişiklik gösterir. Genelde detoks uygulayan kişilerde enerji seviyesinde bir artış, deri sorunlarında iyileşme, bağırsak fonksiyonlarının normale dönmesi, sindirim problemlerinin çözümlenmesi, konsantrasyonun artması ve zihin açıklığı görülür. Eğer detoks diyet bir hastalık için spesifik yapılıyorsa detoks sonuçları hastalığın semptomlarının şiddetinin azalmasından ve labrotuvar testleri sonuçlarında da saptanabilir. Karaciğere detoks için birçok destek gıda, vitaminler ve mineraller gerekmektedir. Buna ek olarak safranın salgılanmasını artırmak, safranın yağda depolanmış olarak bulunan toksinleri karaciğerden uzaklaştırması ve vücuttan atması açısından detoks diyet programı için önemli bir rol oynamaktadır. Safra salgılanmasında problem yaşanması kabızlık, şişkinlik, kuru bir cilt ve saçlar, yemekten sonra ancak 1-2 saat yağlı gıdaların sindirilebilmesi ve sert dışkı şeklinde kendini gösterir. Detoks diyetine gerekli desteklerin başında selenyumdan, molybdenum ve çinkodan zengin multivitamin, choline ve methionin, C vitamini, Milk Thistle (deve dikeni), alfa lipoik asit, enginar, brokoli, pancar, taze sebze ve meyveler, bitkisel kaynaklı proteinler (soya proteinleri), soğan ve sarımsak, karahindiba bitkisi sayılabilir.

     Detoks diyet bir temizleme ve arındırma yöntemidir. Detoks diyet bittikten sonra bedeni ve sistemin fonksiyonlarını tekrardan yararlı besinlerle yapılandırmak ve desteklemek gerekmektedir. Ayrıca bu program sırasında öğrenilen bazı yararlı davranışlar hayat tarzı haline getirilip hayat boyu uygulanabilir.       

     Bütün bu iyi etkilerine rağmen detoks diyet programı herkes için değildir. Özellikle böbrek hastaları, karaciğer hastaları, kalp hastaları, kanser hastaları, bağırsak enfeksiyonları ve ciddi sağlık problemleri yaşayanlar bu programları bir uzman eşliğinde uygun görüldüğü taktirde yapabilirler. Düzenli ilaç kullanan kişiler detoks programlarına başlamadan önce doktorlarına danışmalıdırlar.

      Detoks programı süresince kişiler üstünde değişik etkiler gözükebilir. Bunlardan bazıları, kilo kaybı, baş ağrısı ve halsizliktir (iyileşme krizi). Bu semptomlar genellikle ilk birkaç günden sonra kaybolur. Bu yüzden kişilere detoks diyetini çok yoğun olmayan günlerinde veya hafta sonları yapmaları önerilir.